|
Zaprzęgi i my.
Nieprzypadkowo założyliśmy hodowlę psów północy, przyświecał nam pewien cel - pasja i upodobanie do aktywnego wypoczynku i sportu sprawiła, iż zaczęliśmy uprawiać tak nietypowy sport jak psie zaprzęgi.
Miejsce w jakim mieszkają psiaki - Puszcza Zielonka - jest prawdziwym rajem do realizacji tej pasji. Dwa lub więcej razy w tygodniu zapinamy psy w szelki i wyruszamy zaprzęgami na szlak. Stworzyliśmy w gminie Czerwonak, razem z Centrum Rozwoju Kultury Fizycznej "AKWEN"", sekcję sportową psich zaprzęgów.
Członkowie Klubu biorą udział w zawodach sportów zaprzęgowych organizowanych na terenie całego kraju. Jako stowarzyszenie sami również organizujemy zawody.
Wszystkich zainteresowanych dołączeniem do naszego grona zapraszamy na spotkania i treningi w każdy czwartek o godz. 15.00.
Dyscypliny sportowe.
Podział na rasy (do udziału w wyścigach dopuszczone są psy, które ukończyły 15 miesięcy):
cyfrą 1 oznaczone są zaprzęgi złożone wyłącznie z siberian husky
lub mieszane z co najmniej 1 husky syberyjskim
cyfrą 2 oznaczone są zaprzęgi złożone z alaskan malamutów,
samojedów i grenlandshoundów
prowadzona jest osobna klasyfikacja dla zaprzęgów złożonych
wyłacznie z czystych ras północnych i dla pozostałych zaprzęgów (scratch).
Podział na klasy
zaprzęg w klasie "nielimitowanej" liczy co najmniej 7 psów podczas pierwszego biegu i co najmniej 5 psów w nastepnych etapach.
zaprzęg w klasie "0" liczy najwyżej 10 psów i co najmniej
7 psów na pierwszym etapie,
a co najmniej 5 psów w następnych etapach.
zaprzęg w klasie "A" liczy najwyżej 8 psów i co najmniej 5 psów.
zaprzęg w klasie "B" liczy najwyżej 6 psów i co najmniej 4 psy.
zaprzęg w klasie "C" liczy najwyżej 4 psy i co najmniej 2 psy.
Skijouring - sport dla sprawnych narciarzy, pies ma uprząż wyścigową z długą liną zakończoną uchwytem w kształcie trapezu, który trzyma narciarz. Zwykle biegnie jeden lub dwa psy obok siebie. Zawodnicy mogą mieć lekki bagaż.
Skandynawka - odmiana skijouringu - zawodnik biegnie za psem.
Pulka - rodzaj małej łódeczki wykonanej zwykle ze sztucznego tworzywa, do której zaprzężony jest, na sztywnych dyszlach jeden pies lub dwa psy w szeregu (jeden
za drugim).Maszer jest przypięty do tyłu pulki za pomocą liny zapiętej w pasie i
podąża za psami na nartach biegowych.
Historia sportów zaprzęgowych.
Współczesne badania nad historią psów zaprzęgowych wykazały, że wędrowne plemiona z północnych stron jeziora Bajkał, były pierwszymi, które zaprzęgły psa do sań około 4 tys. lat temu. Psów używano jako towarzyszy, strażników, zwierząt domowych, myśliwych, pasterzy reniferów i jako siłę pociągową.
Na przestrzeni wieków sztuka powożenia psami zaprzęgowymi osiągnęła wysoki poziom. Jukagirzy polewali płozy wodą, która po zamarznięciu tworzyła gładką powierzchnię. Ewenkowie zaprzęgali psy do sań w kształcie pojedynczej, dużej narty. Jako jedyni używali żagla do sanek (podobnie skonstruowane są współczesne bojery). W saniach Kamczadałów i Koriaków nie było ani jednego gwoĽdzia, wszystkie części łączono nasyconymi tłuszczem rzemieniami, co nadawało saniom niezwykłej elastyczności. Płozy natomiast podbijane były chrząstką fiszbinową wieloryba.
Kamczadałowie podczepiali do zaprzęgu 6-12 psów. Często wędrowali przed psami na nartach lub rakietach śnieżnych torując drogę w głębokim śniegu. Zaprzęg posuwał się średnio 5-6 km/h z obciążeniem 60 kg na psa. Przed wyruszeniem w drogę (na ogół 30 ludzi i 100 psów) psy głodzono przez 2 dni, a po ukończeniu etapu dostawały póĽnym wieczorem po jednej suszonej rybie.
Pierwsze historyczne zapisy o użyciu psów zaprzęgowych i syberyjskim kole podbiegunowym pojawiają się w arabskiej literaturze w X wieku, w pismach Marco Polo w XIII wieku i u Francesco da Kollo w XVI w.
Pierwotny pies zaprzęgowy był przede wszystkim myśliwym pochodzącym od wilków lub udomowionych psów z południa kontynentu. Psy, które przetrwały w twardym klimacie Syberii były duże, o mocnej, gęstej sierści, rozwinęły dodatkową warstwę puchu dla zwiększenia ochrony przed wiatrem i mrozem. Ich uszy były krótkie, tak by zminimalizować utratę ciepła przez wystające części ciała i wypełnione miękkimi, izolującymi włosami, a poduszki łap były twarde.
Pierwsi poganiacze psów (Musher) byli myśliwymi, którzy przybyli na arktyczne tereny i uznali, że najlepszym sposobem na podróżowanie przez kraj zimą jest psi zaprzęg. Konie, ani też samoloty nie były dobrym środkiem transportu w ekstremalnych warunkach arktycznych.
Wkrótce przewóz poczty i ładunków psimi zaprzęgami stał się intratnym interesem. Wiele ras kupowano lub kradziono spoza Alaski, a następnie sprzedawano po bardzo wysokich cenach na Północy. Królewska policja kanadyjska od 1873 r. używała zaprzęgów podczas patrolowania granicy.
W 1907 roku powstał "Nome Kennel Club", który zorganizował rok póĽniej wyścig All Alaska Sweepstakes (Nome - Candle - Nome, dystans 408 mil). W 1910 r. rosyjski handlarz futer Pelzhandler Goosak wystartował zaprzęgiem nieznanych jeszcze Siberian Husky i zajął 3 miejsce. Psy te zyskały uznanie i dużą popularność. W 1910 roku Fox Ramsey wystawił trzy zaprzęgi, jednym z nich powoził John Johnson "Iron Man" - uzyskał w "All Alaska Sweepstake" znakomity czas 74 godziny 14 minut i 37 sekund, poprawiony dopiero po 73 latach. Jednym z najsłynniejszych zaprzęgów był zaprzęg Leonarda Sepali, który wygrywał wyścig "All Alaska Sweepstake" trzy razy z rzędu.
W 1925 roku (27.01-02.02) psy pociągowe przebiegły 1100 kilometrów z Nenana do Nome dowożąc szczepionkę dla chorych. Dla upamiętnienia tego zdarzenia oraz odwagi i wytrzymałości psów, które pomogły uratować mieszkańców Nome, w nowojorskim Central Parku postawiono pomnik psa Balto i zamieszczono napis:
"Dedykowane nieposkromionemu duchowi psów pociągowych, które zimą 1925 roku przebiegły sześćset mil przez śnieg, zdradliwą wodę, arktyczną zamieć, aby dowieĽć szczepionkę z Nenana do dotkniętego epidemią Nome.
Wytrzymałość, Wierność, Inteligencja."
W 1932 roku podczas Olimpiady Zimowej w Lake Placid odbył się pokaz psich zaprzęgów. Starano się o dopisanie tego sportu do zimowych dyscyplin olimpijskich. Plany pokrzyżowała II Wojna Światowa. Psie zaprzęgi zostały wykorzystane podczas działań wojennych. W kilka miesięcy po zakończeniu wojny zorganizowano wielkie zawody w Anchorage i Fairbanks. W roku 1971 stan Alaska ogłosił wyścigi psich zaprzęgów sportem narodowym.
Do najbardziej znanych wyścigów zaliczyć należy "All Alaska Sweepstake", zorganizowany przez Joego Redingtona "Iditaroad", "Yukon Quest" oraz "Fur Rendez-Vous".
Również w Europie wyścigi psich zaprzęgów znalazły szerokie grono entuzjastów. Powstały wyścigi "Pirena", "Alpirod" a ostatnio najdłuższe w Europie - norweskie zawody Finnmarkslopet (1000 km).
Pierwszy polski wyścig odbył się w Pomiechówku w 1991 r. Zainteresowanie tym wspaniałym sportem wciąż wzrasta, czego dowodem jest szereg imprez cyklicznie organizowanych w sezonie zimowym (sprinty). Odbywają się także wyścigi długodystansowe: Tropem Wilka - 600 km oraz Rabka 300 km.
|
